Bioły damfer – Wikipedia

Pōdź kaj inhalt Ze Wikipedia Tyn artikel je narychtowany we ślabikŏrzowym zŏpisie ślōnskij gŏdki. Dej pozōr: użytŏ je uproszczōnŏ zorta tego szrajbōnka (bez niykerych liter) Bioły damfer Kyrgysko brifmarka ze scynōm ze ksiōnżki Ôryginalne miano Белый пароходBiełyj parochod Autōr Czyngyz Ajtmatow Ôryginalnŏ gŏdka rusko Data wydaniŏ 1970. Plac wydaniŏ Cajtōng «Nowy Świat» Bioły damfer (rus. Белый пароход, Biełyj parochod, kyrg. Ак кеме, Ak keme) to je nowela ôd kyrgyskigo pisorza Czyngyza Ajtmatowa, ôpublikowano we 1970. roku. We ksiōnżce brutalny ôpis sowieckich realiōw życio we kyrgyskich gōrach przeploto sie ze ludowymi powiarkami i mitami. Na podstawie ksiōnżki bōły nakryncōne dwa fylmy: we 1976. roku we reżyseryji Bołota Szamszijewa a we 2020. we reżyseryji Artykpaja Sujundukowa. Historyjo powstanio[edytuj | edytuj zdrzōdło] Czyngyz Ajtmatow, autōr nowele Inszpiracyjōm dlo Ajtmatowa bōła rajza na pastwisko Karkyra we poszukowaniu starych kamiynnych statujōw. Po drōdze, we wiosce Czon-Bet, pisorz trefiōł starego fysztra Momuna Temirow, z kerym bōł malyńki wnuczek. Zaczli ôni kludzić ôżywiōno dyskusyjo, szpacyrowali pora godzin wzduż rzyki Tüp, tōż Ajtmatow do statujōw w tyn dziyń niy dojechoł. Po tyj godce Ajtmatow mioł pedzieć: «To, co'ch usłyszoł, zaspokojōło mōj głōd»[1]. Po powrocie Ajtmatow siod do pisanio nowele, kero po poruch tydniach bōła fertig. Ôstała wydurkowano we żurnalu «Nowyj mir» (Nowy Świat), we piyrszym nōmerze za 1970. rok[2]. Pierwotne miano, kere autōr nadoł noweli, brzmiało «Po bojce» (rus. После сказки), nale szefredachtōr żurnala Aleksandr Twardowski uznoł, iże te miano je za nudne, i doł forszlag miana «Bioły damfer»[3]. Momun Temirow, kery posużōł piyrwomustrym, żōł ze swojōm babōm i wnukym we staryj chaupie we Czon-Bet i przi trefie z Ajtmatowym bōł 60 lot stary. Umrzōł na poczōntku 90. lot, a jego wnuk, Eldos, pozbawiōny starzikowyj flyjgi, wpod we problymy z prawym i trefioł do heresztōw[4]. Fabuła[edytuj | edytuj zdrzōdło] Widzik na jezioro Ysyk-Köl i gōry Tien-Szan Głōwnym bohaterym ksiōnżki je siedmioletni synek, kerego miano niyma ujawniōne. Miyszko ze starzikym Momunym i jego babōm, z ōnklym Orozkułym, co robi za fysztra, ciotkōm Bekej, arbajtrym Sedakmatym a jego ślubnōm Gülżamał we ôddalōnyj ôsadzie we leśnym rezerwacie w gōrach Tien-Szan we Kyrgystanie. Ôjce go pociepli przi szajdōngu, jego muter miyszko w mieście i założōła nowo familijo. Fater robi za matroza na szifie na jeziorze Ysyk-Köl. Tak aby pado starzik Momun, kerymu bajtel wierzi. Orozkuł je despotycznym i złym czowiekym, kery niyma rod ze swojigo życio i drynczy wszyjskich doôbkoła, bo je sfrustrowany brakym włosnego dziecka, tōż czynsto ôżarty piere swoja ślubno Bekej, Momunowa cera. Korzisto tyż ze swojij pozycyje (je głōwnym fysztrym), tōż mo nad inkszymi władza. Bajtel niy mo kamratōw, z kerymi mōg by sie bawić, tōż żyje we włosnym fantastycznym świecie. Wierzi we Rogato Muter-Jelynica ze kyrgyskich wierzyń, kero kejsik chowała dwōjka ôstatnich dziecek, co uciykłe placu masakry jejich plymiynia. Jego szacami sōm kamiynie, flance, starzikowa perfekta i szkolno tasza, kero kupiōł mu ōpa, kej bajtel mioł iś do szkoły. Czynsto bez ta perfekta ôglōndo bioły damfer na jeziorze, a potym marzi ô tym, coby zamiynić sie w ryba a popłynōńć ku swojimu fatrowi, co go nigdy niy widzioł. Bez lato akuratnie trynuje nurkowaniy wele groble na rzyce. Yntlich bajtel idzie do szkoły, na co dugo czekoł. Starzik kożdydziyń ôdwozi go kōnno i prziwozi nazod, bo szkoła znojduje sie we dalekij wiosce. Bajtel szkoła mo rod, tōż czas mijo mu tam gibko. Prziłazi zima, wczos keryj wieczory umiylajōm mu ôzprawiane ôd Momuna bojki, a potym zaś lato, kej pastyrze czynto zatrzimujōm sie ze swojimi stadami na łōnce niydaleko ôd ôsady. Orozkuł kludzi wtynczos podejzdrzane interesy, wymiynio miynso i gorzoła na drzewo, chocioż zakozano je wycinka rzodkich, chrōniōnych sosyn. Kej przichodzi podzim, Orozkuł musi te strōmy dostarczyć, a to je ciynżko robota. Kej przi transzporcie bezma dochodzi do tragedyje, miyndzy Momunym a ziyńciym wybucho haja. Miost mynczyć sie przi ciōngniyńciu drzewa, Momun ôstawio Orozkuła a jedzie z poczōntku ôdebrać wnuka ze szkoły. To je za moc dlo cholerycznego Orozkuła. W tym mōmyńcie w rezerwacie pojowiajōm sie downo niywidziane sam marale, kere podug ludowyj powiarki sōm potōmkami Rogatyj Muter-Jelynice. Momun ôzprawio bajtlowi ô maralach, wnuk je nimi zachwycōny i wierzi, że to sama Rogato Muter-Jelynica wrōciōła, coby yntlich prziniyś Orozkułowi wymarzōnego syna, co bōło by z korziściōm dlo wszyjskich. Orozkuł niy przejmuje sie pojawiyniym sie dziwokich zwierzōnt, ściyko sie na szwigerfatra, grozi mu wyciepniyńciym z roboty, a na wieczōr po swadzie z Momunym żynie z chałpy swoja baba. Kej nastympnego dnia syneczek wroco ze szkoły, Momun ôzprawio mu ô jelyniu, kerego widzioł. Ôba wierzōm, iże to sama Rogato Muter-Jelynica wrōciōła, coby yntlich dać Orozkułowi syna, co by go udobruchoł. Pozōr, spoiler zakōńczynio Potym syneczek sōm trefio marali, kere sie go niy bojōm, bo nigdy przōdzij niy widziały czowieka. Tego wieczora syneczek je niymocny, zasypio ze tymperatyrōm i dyrgōwkami. Kej nastympnego dnia wszyjscy robiōm we lesie, jejich ôczōm zaś pokazujōm sie marale. Miost radować sie jejich ôbecnościōm, postanowiajōm jich ubić i upiyc. Momun je zgorszōny, nale zgodzo iś na gōn, na kerym ubijo marala, co go moralnie załōmuje. W tyn wieczōr, kej inksi rychtujōm sie do fajrowanio i uczty, Momun sie ôżyro. Syneczek niy poradzi spokopić, co je louz, i je zdumiōny stanym starzika. Kej widzi urzniynto gowa ôd marala i jego miynso na stole, jego świat sie wali. Kej inksze chopy sie lachajōm, zajodajōm i ôbśmiywajōm Momuna, ôn wychodzi z chałpy. Syneczek, kej to widzi, leci ku rzyce. Ciepie sie do rzyki, coby stać sie rybōm i uciyc z tego świata. „ Ôdpłynōł'ś, syneczku, ku swojij bojce. Wiedzioł żeś, że nigdy niy staniesz sie rybōm? Że niy dopłyniesz do Ysyk-Köl, niy ôboczysz biołego damfra? (...) Ôdciep żeś to, z czym niy zgodzała sie twoja dzieciynco duszyczka. Przeżōł'ś swoje krōtke życie choby blic, kero yno roz blyśnie i gaśnie. (...) Żegnōm cie, syneczku, i powtorzōm twoje słowa: «Witej, bioły damfrze, to'ch je jo». ” Recepcyjo[edytuj | edytuj zdrzōdło] Nowela zbudziōła żywe dyskusyje ôd razu po publikacyji. Na łōmach «Nowego świata» bōły publikowane artikle ôd Anuarbeka Alimżanowa a Dmitrija Starikowa, co krytykowali autora ze pesymistyczny ôbroz ludzkości, postawiyniy bohaterōw we sytuacyji bez wyjścio i nakryślyniy fatalistycznyj wizyje wydarzyń. Joseph Mozur Jr. sformułowoł głōwno przeciepka sowieckij literackij krytyki tak, iże ôna ôdciepowała tragedyjo syneczka jak niykōmpatybilno ze ôptōmistycznōm teleologijōm życio we socjaliźmie[5]. Ajtmatow niy zgodziōł sie na ze takimi ôpinijami krytykōw i we artiklu «Kōnieczne uściślynia» tuplikowoł: „ Tragiczny finał «Biołego damfra» ôkozoł sie niyukniōny (...) skuli tego, że dobro, reprezyntowane ôd syneczka, bōło niy do pogodzynio ze złym, reprezyntowanym ôd Orozkuła. A syneczek bōł syneczek i brutalnyj siyle Orozkuła mōg prociwstawić yno swoja niyzgoda. Pasywno dobroć Momuna kōńczy sie fiaskym, a niyzgoda syneczka na zło ś nim ôstowo. Z tōm niyzgodōm ôn «ôdpływo»... I jeźli ôn znojdzie przistań we sercach ôd czytoczōw, to w tym je ônego siyła, a niy «beznadzieja». Prowda pedzieć, je żech stolc ze swojigo syneczka[6]. ” Upamiyntniyniy[edytuj | edytuj zdrzōdło] We 2009. roku Kyrgystan ymitowoł seryjo pamiōntkowych strzybnych mōnet ô wercie 10 sōmōw, poświyncōnych twōrczości Ajtmatowa. Pojstrzōd nich bōła tyż jedna poświyncōno «Biołymu damfrowi» – na rewersie widać syneczka, kery dziwo sie bez perfekta na Rogato Muter-Jelynica na tle jeziora Ysyk-Köl ze szifym. Tego samego roku kyrgysko poczta wypuściōła brifmarki, co nawiōnzowały do literatury, na jednyj ś nich je syneczek z perfektōm i jelynica. We mieście Czołpon-Ata wele chałpy-muzyju Ajtmatowa znojduje sie rzeźba, kero przedstowio głōwnego bohatera ksiōnżki[7]. Mōneta 10 sōmōw ze 2009. roku Brifmarka ze 2009. roku Przekłady[edytuj | edytuj zdrzōdło] Cəmil Əlibəyov, autōr azerskigo przekładu Ksiōnżka doczkała sie wiyncyj jak trzidziestuch przekładōw na roztōmajte godki świata, z kerych piyrsze powstowały już we pora miesiyncy po jeji publikacyji. Przekłodocze przijyni rōżne sztrategije co do jeji miana. We niykerych godkach używo sie gynau dosłownego przekładu (Bioły damfer), tak je do przikładu po niymiecku (Der weiße Dampfer) abo we angelskim przekładzie ôd Feifer (The White Steamship). Niykere ale przekłodocze postanowiyli użyć hiperōnimu i we mianie pojowio sie niy gynau damfer, a ôgōlniyjsze słowo szif. Tak je do przikładu we polskim przekładzie (Biały statek), czeskim (Bílá loď) abo angelskim ôd Ginsburg (The White Ship). Francusko przekłodoczka ôzwinyła miano ksiōnżki a wydała ja jak Il fut un blanc navire (dosłownie: Bōł jedyn bioły szif). Przekłodocz na łatwijsko godka nadoł noweli tytuł zgodny z ôryginalnōm idyjōm Ajtmatowa Po bojce, a nowy tytuł, nadany po kōnsultacyjach ze redachtorym, podoł we nawiasie: Kad pasaka beigusies (Baltais kuģis). Ksiōnżka je dostympno we trzech amtowych godkach Ślōnska: polskij, czeskij a miymieckij (we trzech przekładach). We 2024. roku włościciel wydownictwa Silesia Progress anōnsyrowoł plan wydanio ślōnskigo przekładu[8]. GodkaMiano ôd autoraMiano ôd ksiōnżkiPrzekłodocz(ka)Rok wydanio albańskoÇingiz Ajtmatov[pozōr 1]Anija e bardhë[9]Lili Bare1993 angelskoChinghiz AitmatovThe White Steamship[10]Tatyana Feifer1972 Chinghiz AitmatovThe White Ship[11]Mirra Ginsburg1972 arabskoجنكيز ايتماتوفالسفينة البيضاء (Al-Safinat al-Bajda')Majid Alaa El-Din2016 azerskoÇingiz AytmatovAğ GəmiCəmil Əlibəyov1980 bōłgarskoЧингиз АйтматовБелият параход (Belijat parachod)[12]Nediałka Christowa1976 czeskoČingiz AjtmatovBílá loď[13]Zdeňka Psůtková1972 estōńskoTšõngõz AitmatovValge laev[14]Hans Luik1971 fińskoTšingiz AitmatovValkoinen laiva[15]Ulla-Liisa Heino1972 francuskoTchinguiz AïtmatovIl fut un blanc navire[16]Lily Denis1986 greckoΤσινγκίζ ΑϊτμάτοφTὸ ˝Aσπρο καραβάκι[pozōr 2] (To aspro karawaki)[17]Eleni Bakopulu1977 gruzińskoჩინგიზ აითმათოვითეთრი ხომალდი (Tetri chomaldi)[18]Tengiz Czchaidze1986 japōńskoチンギス・アイトマトフ白い汽船 (Shiroi kisen)Okabayashi Gumi1984 italskoChinghiz AitmatovIl battello biancoGigliola Venturi1972 Il battello biancoGiuseppe Pitt1974 La nave biancaErica Klein1987 kazachskoШыңғыс АйтматовАқ кеме (Aq keme)[19]Kałtaj Muchamietżanow1973 kyrgyskoЧыңгыз АйтматовАк кеме (Ak keme)[20]Aszym Żakypbekow1978 latwijskoČingizs AitmatovsKad pasaka beigusies (Baltais kuģis)[21]Hugo Rukšāns1971 litewskoČingizas AitmatovasBaltas garlaivis[22]Vilija Šulcaitė1973 macedōńskoЧингиз АјтматовБелиот параход (Beliot parachod)[23]Spasa Błaszkowska1975 madziarskoCsingiz AjtmatovFehér hajó[24]Fehér János a Láng Anikó1971 mandaryńsko钦吉斯·艾特玛托夫白轮船 (Bái lúnchuán)Li Gang2017 mōngolskoЧингиз АйтматовЦайран харагдах хөлөг онгоц (Cajran charagdach chölög ongoc)[25]Sambuugijn Badraa2016 niymieckoTschingis AitmatowDer weiße Dampfer[26]Hans-Joachim Lambrecht1971 Tschingis AitmatowDer weiße Dampfer[27]Charlotte Kossuth1992 Tschingis AitmatowDer weiße Dampfer[28]Uwe Groth1993 norweskoČingiz AjtmatovDen hvite dampbåten[29]Ellinor Kolstad1977 ôrmiańskoՉինգիզ ԱյթմատովՍպիտակ շոգենավը (Spitok szogenawy)Anahit Sahinian1977 ōzbeckoЧингиз АйтматовОқ кема[pozōr 3] (Oq kema)[30]Asil Rashidov1973 perskoچنگیز آیتماتفکشتی سفید (Keszti sefid)[31]Ebrahim Darabi2017 polskoCzingiz AjtmatowBiały statek[32]Marta Okołów-Podhorska1972 portugalskoTchinguiz AitmatovO Navio Branco[33]Alexandre Bazine1991 rōmōńskoCinghiz AitmatovVaporul alb[34]Nicolae Iliescu1972 Чингиз АйтматовВапорул алб[pozōr 4][35]1981 Cinghiz AitmatovVaporul alb[36]Nicolae Ionescu1989 singaleskoචින්ගීස් අයිත්මාතව්සුදු නැව (Sudu næva)[37]Chulananda Samaranayake2008 słowiockoČingiz AjtmatovBiela loď[38]Elena Krišková1971 szpaniolskoChinguiz AitmatovLa nave blanca[39]Isabel Vicente1988 szwedzkoTjingiz AjtmatovDen vita ångbåten[40]Lars Erik Blomqvist1990 tureckoCengiz AytmatovBeyaz gemi[41]Refik Özdek1991 turkmyńskoÇingiz AýtmatowAk gämi[42]Atajan Tagan, Amannazar Ashyrov1979 ukrajińskoЧингіз АйтматовБілий пароплав (Bilyj paropław)[43]Mykyta Szumyło1983 wietnamskoChinghiz AitmatovCon Tàu Trắng[44]Phạm Mạnh Hùng1982 Adaptacyje[edytuj | edytuj zdrzōdło] Fylmy[edytuj | edytuj zdrzōdło] 1976 – «Bioły damfer» (Белый пароход), reż. Bołot Szamszijew 2020 – «Szambala» (Шамбала), reż. Artykpaj Sujundukow[45] Spektakle[edytuj | edytuj zdrzōdło] 1973 – «Bioły szif – bojka i niy bojka» (Biały statek – bajka i nie bajka), Tyjater Polskigo Radyja, reż. Wojciech Maciejewski[46] 1977 – «Bioły damfer» (Белый пароход), Baszkirski Pupyntyjater we Ufie, reż. Władimir Sztejn 2002 – «Bioły szif» (Biały statek), Ôpolski Tyjater Pupy a Szauszpilera pm. Alojzego Smolki we Ôpolu, reż. Aleksiej Leliawski 2011 – «Bioły damfer» (Білий пароплав), Bildōngowy Tyjater «Anima» Charkowskigo Norodowego Uniwersytetu, reż. Oksana Dmitrijewa[47] 2021 – «Bioły damfer» (Белый пароход), Biełgorodski Pupyntyjater, reż. Władimir Gusarow 2022 – «Bioły damfer» (Ак пароход), Atniński Tatarski Dramatyczny Tyjater pm. G. Tukaja, reż. Iłsur Kazakbajew 2023 – «Bioły szif» (Ак кеме), Ysykkölski Regiōnalny Tyjater Muzyki a Dramatu we Karakole, reż. Ułanmyrza Karypbajew 2023 – «Bioły szif» (Ak gämi), Turkmyński Muzyczno-Dramatyczny Tyjater we Lebapie, reż. Perhat Hudaýberenow[48] Uwogi[edytuj | edytuj zdrzōdło] ↑ Na ôbkłodce felernie: Ajhmatov. ↑ Zopis we ôrtografiji sprzed reformy. We spōłczesnyj greckij godce: Το άσπρο καραβάκι. ↑ Ksiōnżka wydano przed przejściym ōzbeckij godki na łaciński alfabet. ↑ Ksiōnżka wydano we Mołdawskij SSR, kaj rōmōńsko godka bōła zapisowano cyrylicōm i fōngowała pod mianym «mołdawsko godka». Przipisy[edytuj | edytuj zdrzōdło] ↑ Анастасия Нагорная: «Белый пароход»: краткое содержание и анализ (rus.). Nur.kz, 2020-10-13. [dostymp 2025-10-24]. ↑ Чингиз Айтматов, Белый пароход. «Новый мир. Литературно-художественный и общественно-политический журнал» nr 1/1970, s. 31-100. ↑ Айнура Кадырманбетова: Айтматовду кайрадан окуганыбызда: «Ак кеме» (kyrg.). Агартуу айдыңы. [dostymp 2025-10-26]. ↑ Асеин Маданбеков: Момун карыянын Айтматовду эргиткен баяны (kyrg.). Азаттык Үналгысы, 2018-12-15. [dostymp 2024-09-29]. ↑ Joseph P. Mozur: Parables from the Past. The Prose Fiction of Chingiz Aitmatov. Pittsburgh: University of Pittsburgh Press, 1995. (ang.)Niyznōme pola: "strōna" i "ISBN". ↑ Чингиз Айтматов: Необходимые уточнения. «Литературная газета», 29.06.1970. ↑ Фотография: Скульптура к повести Айтматова "Белый пароход" (rus.). Trip Advisor. ↑ Magdalena Nowacka-Goik, Pejter Długosz: Powieść z motywem zamachu na WTC można też napisać w języku śląskim. 2024-11-09. [dostymp 2025-10-27].Niyznōme pola: "ôpublikowano". ↑ Çingiz Ajtmatov: Anija e bardhë. Lili Bare (przekł.). Tiranë: Alibinform, 1993. (alb.) ↑ Chinghiz Aitmatov: The White Steamship. Tetyana Feifer (przekł.). London: Hodder & Stoughton Ltd, 1972. (ang.)Niyznōme pola: "ISBN". ↑ Chinghiz Aitmatov: The White Ship. Mirra Ginsburg (przekł.). New York: Crown Publishers Inc., 1972. (ang.) ↑ Белият параход, chitanka.info ↑ Čingiz Ajtmatov: Bílá loď. Zdeňka Psůtková (przekł.). Praha: Lidové nakladatelství, 1972. (czes.) ↑ Tšõngõz Aitmatov: Valge laev: muinasjutu järellugu. Hans Luik (przekł.). Tallinn: «Loomingu Raamatukogu» nr 40/41, 1971. (est.) ↑ Tšingiz Aitmatov: Valkoinen laiva. Ulla-Liisa Heino (przekł.). Helsinki: Kansankulttuuri, 1972. (fiń.)Niyznōme pola: "ISBN". ↑ Tchinguiz Aïtmatov: Il fut un blanc navire. Lily Denis (przekł.). Messidor, 1986. (fr.)Niyznōme pola: "ISBN". ↑ ΤΟ ΑΣΠΡΟ ΚΑΡΑΒΑΚΙ, politeianet.gr ↑ ჩინგიზ აითმათოვი: თეთრი ხომალდი. თბილისი: ნაკადული, 1986. (gruz.)Niyznōme pola: "inski". ↑ Шыңғыс Айтматов: Ақ кеме: повестер мен әңгімелер. Қуандық Мұхаметжанов (przekł.). Алматы: Жазушы, 1973. (kaz.) ↑ Чынгыз Айтматов: Ак кеме. Ашым Жакыпбеков (przekł.). Фрунзе: «Ала-Тоо», nr 12, 1978. (kyrg.) ↑ Čingizs Aitmatovs: Kad pasaka beigusies (Baltais kuģis). Hugo Rukšāns (przekł.). Liesma, 1971. (latw.) ↑ Čingizas Aitmatovas: Baltas garlaivis. Vilija Šulcaitė (przekł.). VAGA, 1973. (lit.) ↑ Чингиз Ајтматов: Белиот параход. Спаса Блашковска (przekł.). Гоце Делчев, 1975. (mac.)Niyznōme pola: 1. ↑ Csingiz Ajtmatov: Fehér hajó / A versenyló halála. Európa Könyvkiadó, 1971. (madz.) ↑ Чингиз Айтматов: Цайран харагдах хөлөг онгоц. Самбуугийн Бадраа (przekł.). 2016. (mōng.)Niyznōme pola: "ISBN". ↑ Tschingis Aitmatow: Der weiße Dampfer. Hans-Joachim Lambrecht (przekł.). Berlin: Verlag Volk und Welt, 1971. (miym.) ↑ Tschingis Aitmatow: Der weiße Dampfer. Charlotte Kossuth (przekł.). Zürich: Unionsverlag, 1992. (miym.)Niyznōme pola: "ISBN". ↑ Tschingis Aitmatow: Der weiße Dampfer. Uwe Groth (przekł.). Frankfurt am Main: Suhrkamp Verlag, 1993. (miym.)Niyznōme pola: "ISBN". ↑ Čingiz Ajtmatov: Den hvite dampbåten. Ellinor Kolstad (przekł.). Tiden, 1977. (norw.)Niyznōme pola: 1 i "ISBN". ↑ Чингиз Айтматов: Оқ кема. Асил Рашидов (przekł.). Ғафур Ғулом номидаги Адабиёт ва санъат нашриёти, 1973. (ōzb.) ↑ چنگیز آیتماتف: چنگیز آیتماتف. منصور صفوتی (przekł.). انتشارات کتاب نشر نیکا, 2018. (pers.)Niyznōme pola: "ISBN". ↑ Czingiz Ajtmatow: Biały statek. Marta Okołów-Podhorska (przekł.). Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1972. (pol.) ↑ Tchinguiz Aitmatov: O navio branco. Alexandre Brazine (przekł.). Relógio D'Água, 1991. (port.)Niyznōme pola: "ISBN". ↑ Cinghiz Aitmatov: Vaporul alb. Nicolae Iliescu (przekł.). Bucureşti: Editura Albatros, 1972. (rōm.) ↑ Чингиз Айтматов: Вапорул алб. Литература Артистикэ, 1981. (rōm.) ↑ Cinghiz Aitmatov: Cantecul stepei, cantecul muntilor. Nicolae Ionescu (przekł.). Bucureşti: Editura Albatros, 1989. (rōm.)Niyznōme pola: "ISBN". ↑ චිංගීස් අයිත්මාතව්: සුදු නැව. චුලානන්ද සමරනායක (przekł.). සුභාවී ප්‍රකාශකයෝ, 2008.Niyznōme pola: "ISBN". ↑ Čingiz Ajtmatov: Biela loď. Elena Krišková (przekł.). Bratislava: Tatran, 1971. (słowiocko) ↑ Chinguiz Aitmatov: La nave blanca. Isabel Vincente (przeł.). Madrid: Alborada, 1988. (szp.)Niyznōme pola: "ISBN". ↑ Tjingiz Ajtmatov: Den vita ångbåten. Lars Erik Blomqvist (przeł.). Wahlström & Widstrand, 1975. (szw.) ↑ Cengiz Aytmatov: Beyaz gemi. İstanbul: Ötüken Neşriyat, 1991. (tur.)Niyznōme pola: "SBN". ↑ Ak gämi : powestler (ang.). Worldcat. [dostymp 2024-09-30]. ↑ Чингіз Айтматов: Твори в двох томах. T. 1. Київ: Видавництво художньої літератури «Дніпро», 1983. (ukr.) ↑ Con Tàu Trắng (wiet.). NetaBooks. [dostymp 2024-09-30]. ↑ Айтматовдун чыгармасынын негизинде тартылган "Шамбала" тасмасы Индияда өтө турган кинофестивалга катышат (kyrg.). Барометр, 2010-10-27. [dostymp 2024-09-30]. ↑ Biały statek - bajka i nie bajka (pol.). [dostymp 2024-09-30]. ↑ Оксана Дмітрієва (ukr.). Театральна риболовля. [dostymp 2024-09-30]. ↑ Çingiz Aýtmatowyň “Ak gämi” eseri sahnalaşdyryldy (turkm.). Türkmenistan Altyn Asyr, 2023-06-06. [dostymp 2024-09-30]. Zdrzōdło "https://szl.wikipedia.org/w/index.php?title=Bioły_damfer&oldid=382291" Kategoryje: Wyrůżńůne artikleArtikle we ślabikŏrzowym szrajbōnkuLiteracke utwory Szukej Bioły damfer 11 gŏdek Przidej tymat